Czy można sprzedać zadłużoną spółkę z o.o.?
Tak – udziały w spółce z długami można zbyć. Trzeba jednak wiedzieć, co faktycznie przechodzi na kupującego, a co zostaje po stronie byłego zarządu.

Krótko: prawo nie zabrania sprzedaży udziałów w spółce, która ma długi. Spółka jako dłużnik się nie zmienia – zmienia się jej właściciel. Sprzedaż udziałów nie zwalnia jednak dotychczasowych członków zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania powstałe w czasie pełnienia przez nich funkcji, a w razie niewypłacalności nie zastępuje obowiązku złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.
Co właściwie się sprzedaje?
Przedmiotem transakcji są udziały, a nie same długi. Spółka z o.o. ma odrębną osobowość prawną, więc jej zobowiązania – wobec kontrahentów, banków, urzędu skarbowego czy ZUS – pozostają zobowiązaniami spółki także po zmianie wspólnika. Nowy właściciel przejmuje kontrolę nad podmiotem razem z jego aktywami i pasywami.
Wspólnik co do zasady nie odpowiada osobiście za długi spółki z o.o. Odpowiedzialność osobista dotyczy przede wszystkim członków zarządu – i to ona jest kluczowa przy każdej sprzedaży spółki z długami.
Forma i formalności sprzedaży udziałów
- Umowa w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi – takiej formy wymaga art. 180 § 1 KSH. Jej niezachowanie powoduje nieważność umowy.
- Sprawdzenie umowy spółki – może ona uzależniać zbycie udziałów od zgody spółki albo w inny sposób je ograniczać (art. 182 KSH).
- Zawiadomienie spółki o przejściu udziałów wraz z dowodem dokonania czynności – dopiero od tej chwili zbycie jest skuteczne wobec spółki (art. 187 § 1 KSH).
- Nowa lista wspólników w KRS – zarząd wpisuje zmianę do księgi udziałów i składa do sądu rejestrowego nową listę wspólników (art. 188 KSH).
- Aktualizacja w CRBR – zmiana beneficjenta rzeczywistego wymaga zgłoszenia do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych w terminie 14 dni (art. 60 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu).
- Zmiana zarządu – sprzedaż udziałów nie odwołuje automatycznie członków zarządu. Zmianę składu zarządu trzeba przeprowadzić osobną uchwałą i zgłosić do KRS.
Odpowiedzialność byłego zarządu – co zostaje po sprzedaży
To najważniejsza część tematu. Zmiana właściciela i zarządu nie „przenosi” odpowiedzialności, która już powstała:
- Art. 299 KSH – jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Dotyczy to zobowiązań powstałych w czasie, gdy pełnili funkcję.
- Art. 116 Ordynacji podatkowej – podobna zasada dotyczy zaległości podatkowych spółki powstałych w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu. Na zaległości składkowe wobec ZUS przepis ten stosuje się odpowiednio.
Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności z art. 299 KSH, jeśli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości (albo w tym czasie otwarto postępowanie restrukturyzacyjne lub zatwierdzono układ), że niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy albo że wierzyciel nie poniósł szkody (art. 299 § 2 KSH).
Ważne: jeżeli spółka jest już niewypłacalna, zarząd ma 30 dni na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości (art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego). Sprzedaż udziałów nie wstrzymuje biegu tego terminu.
Czego nie robić
- Nie wyprowadzać majątku przed sprzedażą. Czynności dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli mogą zostać przez nich zaskarżone (art. 527 Kodeksu cywilnego), a przy upadłości – uznane za bezskuteczne wobec masy upadłości.
- Nie zakładać, że „sprzedaż kończy temat”. Kończy się udział w spółce, ale nie odpowiedzialność za okres zarządzania.
- Nie pomijać dokumentacji. Warto zachować kopie dokumentów finansowych i korespondencji z okresu pełnienia funkcji – mogą być potrzebne do wykazania przesłanek z art. 299 § 2 KSH.
Kiedy sprzedaż spółki z długami ma sens
Sprzedaż bywa rozsądnym rozwiązaniem, gdy spółka nie prowadzi już działalności, a jej sytuacja jest uporządkowana i przejrzysta dla nabywcy. Jeżeli spółka jest niewypłacalna, zwykle trzeba najpierw rozważyć wniosek o ogłoszenie upadłości albo restrukturyzację. Każdą sytuację warto ocenić indywidualnie, zanim zapadnie decyzja.
Podstawa prawna i źródła
- Kodeks spółek handlowych (ISAP)
- Ordynacja podatkowa (ISAP)
- Prawo upadłościowe (ISAP)
- Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (ISAP)
- Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych
Masz podobny problem w swojej spółce? Opisz sytuację – pierwsza konsultacja jest bezpłatna.
Porozmawiajmy o sytuacji Twojej spółki
Opisz krótko swoją sytuację. Skontaktujemy się z Tobą, aby omówić możliwości dalszego postępowania.
