Czy restrukturyzacja może zatrzymać komornika?
Postępowania restrukturyzacyjne mogą chronić spółkę przed egzekucją — ale tylko w zakresie i na czas przewidziany w ustawie. Wyjaśniamy, kiedy ochrona działa, a kiedy nie.
Krótko: tak, ale nie zawsze i nie w każdej sprawie. Prawo restrukturyzacyjne przewiduje ochronę przed egzekucją, która zależy od rodzaju postępowania, momentu jego rozpoczęcia oraz rodzaju wierzytelności. Ochrona nie obejmuje automatycznie wszystkich roszczeń i nie trwa bez końca.
Problem: egzekucja paraliżuje firmę
Zajęcie rachunku bankowego czy wierzytelności od kontrahentów potrafi w kilka dni odebrać spółce płynność, nawet jeśli jej działalność ma sens ekonomiczny. Celem restrukturyzacji jest uniknięcie upadłości przez zawarcie układu z wierzycielami lub przeprowadzenie działań sanacyjnych — a ochrona przed egzekucją ma dać na to czas.
Jak działa ochrona w poszczególnych postępowaniach
| Postępowanie | Od kiedy | Na czym polega ochrona |
|---|---|---|
| Postępowanie o zatwierdzenie układu (PZU) | od obwieszczenia o ustaleniu dnia układowego w KRZ | egzekucje wierzytelności objętych z mocy prawa układem ulegają zawieszeniu, a wszczęcie nowych jest niedopuszczalne — co do zasady do zakończenia postępowania; skutki wygasają, jeśli w ciągu 4 miesięcy nie zostanie złożony wniosek o zatwierdzenie układu |
| Przyspieszone postępowanie układowe i postępowanie układowe | od otwarcia postępowania przez sąd | zawieszenie egzekucji wierzytelności objętych z mocy prawa układem i zakaz wszczynania nowych |
| Postępowanie sanacyjne | od otwarcia postępowania przez sąd | najszerszy zakres ochrony; majątkiem zwykle zarządza zarządca |
Czego ochrona nie obejmuje
- wierzytelności, które nie są objęte układem — np. powstałe po dniu układowym (w PZU) lub po otwarciu postępowania,
- wierzytelności ze stosunku pracy — co do zasady nie są objęte układem, chyba że pracownik wyrazi zgodę,
- wierzytelności zabezpieczone rzeczowo (hipoteka, zastaw) — podlegają szczególnym zasadom, a wierzyciel może mieć prawo zaspokojenia z przedmiotu zabezpieczenia,
- egzekucji skierowanej do majątku osób trzecich — np. poręczycieli czy członków zarządu odpowiadających osobiście.
Przykładowe scenariusze
Scenariusz 1. Spółka ma zajęty rachunek przez komornika na wniosek dostawcy. Po obwieszczeniu o ustaleniu dnia układowego w PZU egzekucja tej wierzytelności — jeśli jest objęta układem — ulega zawieszeniu. Spółka zyskuje czas na zebranie głosów wierzycieli.
Scenariusz 2. Te same okoliczności, ale egzekucję prowadzi bank z hipoteki na nieruchomości spółki. Tu ochrona może być ograniczona — konieczna jest analiza zabezpieczenia i rozmowa z wierzycielem.
Scenariusz 3. Spółka dokonała obwieszczenia, ale nie zebrała głosów i w ciągu 4 miesięcy nie złożyła wniosku o zatwierdzenie układu. Skutki obwieszczenia wygasają z mocy prawa, a wierzyciele mogą wrócić do egzekucji.
Ograniczenia i ryzyka
- ochrona nie zastępuje planu — bez realnych propozycji układowych tylko odsuwa problem w czasie,
- sąd może uchylić skutki obwieszczenia, jeśli prowadzą do pokrzywdzenia wierzycieli,
- w czasie postępowania dłużnik ma ograniczenia — czynności przekraczające zwykły zarząd wymagają zgody nadzorcy lub sądu,
- wybór postępowania i jego przygotowanie wymagają udziału licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego.
Możliwe rozwiązania
Zanim komornik zajmie kluczowe składniki majątku, warto ocenić, czy spółka jest zagrożona niewypłacalnością albo już niewypłacalna i które postępowanie jest realne. Równolegle trzeba pilnować 30-dniowego terminu na wniosek o upadłość (art. 21 Prawa upadłościowego) — ma on znaczenie dla odpowiedzialności zarządu.
Podstawa prawna i źródła
Każda sytuacja biznesowa jest inna
Opisz krótko sytuację swojej firmy. Skontaktujemy się, aby omówić dostępne możliwości i — jeśli to potrzebne — ustalić termin spotkania w naszym biurze we Wrocławiu.