Czy można restrukturyzować zobowiązania wobec ZUS i urzędu skarbowego?
Zaległości podatkowe i składkowe mogą co do zasady zostać objęte układem, ale obowiązują tu szczególne ograniczenia — w tym przepisy o pomocy publicznej.

Krótko: możliwość objęcia poszczególnych zobowiązań publicznoprawnych układem zależy od ich rodzaju i przepisów szczególnych. Wymagana jest indywidualna analiza. Restrukturyzacja takich należności może stanowić pomoc publiczną, a części zaległości — np. składek finansowanych przez ubezpieczonych — nie można umorzyć.
Na czym polega problem
W wielu spółkach w kryzysie największymi wierzycielami są urząd skarbowy i ZUS. Zaległości rosną o odsetki, a organy mogą prowadzić egzekucję administracyjną. Jednocześnie za te zobowiązania mogą osobiście odpowiadać członkowie zarządu (art. 116 Ordynacji podatkowej, także w związku z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Układ a należności publicznoprawne
- w postępowaniach restrukturyzacyjnych urząd skarbowy i ZUS są wierzycielami i mogą głosować nad układem,
- jeżeli warunki układu dla wierzyciela publicznego są gorsze niż te, które zaakceptowałby prywatny wierzyciel, restrukturyzacja może być pomocą publiczną — sąd bada to m.in. przez tzw. test prywatnego wierzyciela (art. 140 Prawa restrukturyzacyjnego),
- według przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych składki finansowane przez ubezpieczonych (pracowników) nie mogą być umarzane — ich restrukturyzacja jest ograniczona.
Rozwiązania poza postępowaniem sądowym
Urząd skarbowy
- odroczenie terminu płatności,
- rozłożenie zaległości na raty,
- umorzenie zaległości — w przypadkach określonych w Ordynacji podatkowej (art. 67a).
ZUS
- układ ratalny,
- odroczenie terminu płatności składek,
- umorzenie — w ograniczonym zakresie i na zasadach ustawowych.
Przykładowe scenariusze
Scenariusz 1. Spółka ma zaległości VAT i kilku dostawców. W PZU proponuje rozłożenie wszystkich wierzytelności na raty bez umorzenia. Taki układ łatwiej pogodzić z testem prywatnego wierzyciela.
Scenariusz 2. Spółka chce umorzenia 70% zaległości wobec ZUS, w tym składek pracowników. Część tych należności nie może być umorzona, a pozostała redukcja wymaga analizy pod kątem pomocy publicznej.
Ograniczenia
- nie ma gwarancji, że organ zagłosuje za układem,
- niewykonanie układu może prowadzić do jego uchylenia,
- restrukturyzacja zaległości spółki nie zmienia automatycznie sytuacji członków zarządu, wobec których wydano już decyzje o odpowiedzialności.
Podstawa prawna i źródła
Każda sytuacja biznesowa jest inna
Opisz krótko sytuację swojej firmy. Skontaktujemy się, aby omówić dostępne możliwości i — jeśli to potrzebne — ustalić termin spotkania w naszym biurze we Wrocławiu.
